Çin’in Guiyang şehrinde bulunan Shuikousi Köprüsü, altındaki boşluğu devasa bir yaşam alanına dönüştürerek ezber bozan bir kentsel dönüşüm projesine imza attı.
Şehir merkezindeki arsa kıtlığına ve yüksek konut fiyatlarına radikal bir çözüm olarak hayata geçirilen bu mimari deney, otoyol gürültüsünü “ev sıcaklığına” dönüştüren binlerce insanın sıra dışı hikayesini barındırıyor.
İşte köprü altındaki saklı mahallenin detayları:
ŞEHİR ÇEPERİNE GİTEK YERİNE KÖPRÜ ALTINA YERLEŞMEK
1997 yılında inşası tamamlanan Shuikousi Köprüsü (Shuikousi Overpass), Guiyang yerel yönetimini büyük bir ikilemle karşı karşıya bıraktı. Nüfusu hızla artan şehirde, dar gelirli aileler için inşa edilecek sosyal konut alanı kalmamıştı. Şehri dışarıya doğru büyütüp insanları merkeze uzaklaştırmak yerine, ezber bozan bir fikir ortaya atıldı: Köprünün altındaki devasa boşluğu dikey apartmanlarla doldurmak.
Köprünün tamamlanmasından iki yıl sonra, 1999 yılında ilk etapta 10 bloktan oluşan düşük kiralı sosyal konutlar inşa edildi. Zamanla boş kalan diğer alanların da değerlendirilmesiyle köprü altındaki bina sayısı hızla arttı.
GÜRÜLTÜ VE SARSINTI HAYATLARININ BİR PARÇASI OLDU
Köprüyle neredeyse aynı hizaya varan, hatta otoyolun hemen altında biten bu apartmanlarda yaşamanın elbette ağır bir faturası vardı. Tepelerinden günün her saati vızır vızır geçen araçların gürültüsü ve yarattığı sürekli sarsıntı, mahalle sakinlerinin kaçınılmaz gerçeği haline geldi.
Ancak şaşırtıcı olan, burada yaşayan binlerce insanın bu durumdan neredeyse hiç şikayetçi olmaması. Mahalle sakinleri, şehrin tam kalbinde yaşamanın sunduğu ulaşım kolaylığı ve ekonomik avantajlar karşılığında bu sıra dışı yaşam koşullarına adapte oldu. Hatta öyle ki, zamanla otoyol gürültüsünü evlerinin doğal bir “arka plan sesi” olarak kabul etmeye başladılar.
Yaşam kalitesini biraz olsun artırmak adına yerel yönetim, ilerleyen yıllarda Shuikousi Köprüsü’nden ağır vasıta ve büyük kargo kamyonlarının geçişini tamamen yasakladı. Bu hamle sarsıntıyı ve desibel seviyesini azaltsa da bölge hala Guiyang’ın en huzurlu yeri sayılmaz.
MERKEZİN KALBİNDE TOZ TOPRAK İÇİNDE
Bugün 4 milyondan fazla insanın yaşadığı ve ciddi bir toprak kıtlığı çeken Guiyang’da, Shuikousi topluluğu kentsel yoğunluk yönetimi için yenilikçi bir laboratuvar olarak görülüyor. Sakinlerin pencerelerinden giren yol tozunu engellemek için sınırlı çözümleri olsa da, sunduğu uygun fiyatlı barınma imkanı projenin başarısını kanıtlar nitelikte.
Mimaride “kayıp alanların kazanılması” (urban infill) konseptinin en ekstrem örneklerinden biri olan bu bölge, geleceğin sıkışık metropolleri için hem düşündürücü hem de ilham verici bir model sunmaya devam ediyor.
